ทริปฮานอย เมืองลอ(เหงียะโละ) มูกางจ่าย และซาปา เชื่อมโยงสานสัมพันธุ์พี่น้องไทดำ ชมนาข้าวขั้นบันไดมูกางจ่ายและซาปา ในห้วงเวลาที่สวยที่สุด 5-9 กันยายน 68

กวี หิว ถินห์ นายกสมาพันธ์สมาคมวรรณกรรมและศิลปะแห่งประเทศเวียดนามและนายกสมาคมนักเขียนแห่งเวียดนาม

กวี หิว ถินห์ นายกสมาพันธ์สมาคมวรรณกรรมและศิลปะแห่งประเทศเวียดนามและนายกสมาคมนักเขียนแห่งเวียดนาม ได้กล่าวไว้ในบทบรรณาธิการ “ไม่ว่าเรื่องอะไรก็ขอให้ย้อนดูประวัติศาสตร์” ในหนังสือ “ดอกบัวบานในธารวรรณกรรม” รากเหง้าที่มาของบรรพชนเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกท่านควรรู้ หากไม่มีบรรพชนก็จะไม่มีตัวเราในวันนี้ ขอจงได้ตระหนักถึง คุณค่า ความหมาย ของชีวิต และความภาคภูมิใจในตนจากรากเหง้าประวัติศาสตร์ ความเป็นมา ในชนชาติของตน เพราะไม่ว่า เราจะเป็นอะไร ก็จะไม่เป็นจริงเท่าเป็นตัวของเรา ที่สืบสายมาแต่บรรพชนได้เลย

ทริปเยือนเมืองลอ แดนแห่งบรรพชน ทริปทางวัฒนธรรม ทริปนี้จึงมีความหมาย มีความสำคัญ ต่อคนไทย คนผู้ไท คนพวน คนไทดำและคนลาว จะขอยกบันทึกของ อ.สุจิตต์  วงษ์เทศ ว่าด้วย “เมืองแถน คนไทย กับ ผู้ไท” ดังนี้

…..

คนไทยลุ่มน้ำเจ้าพระยา มีบรรพชนสายหนึ่งโยกย้ายจากลุ่มน้ำโขง และมีส่วนเชื่อมโยงไปถึงผู้ไท
เมืองแถนเชื้อสายแถนในไทย นิทานกำเนิดมนุษย์จากน้ำเต้าปุงกับเรื่องขุนบรม เล่าว่าขุนบรมเป็นเชื้อสายแถน
มีหลักแหล่งอยู่เมืองแถน แล้วขยายไปไทย ขุนบรมให้ลูกชาย 7 คน แยกครัวไปสร้างบ้านแปลงเมืองตามที่ต่างๆ บริเวณลุ่มน้ำโขงไปถึงลุ่มน้ำเจ้าพระยา เฉพาะในเขตประเทศไทยทุกวันนี้ มี 2 คน คือ ไสผงกับงัวอิน ไสผง
ไปสร้างเมืองโยนก ในล้านนา (ไส แปลว่า ลูกชายคนที่สี่) งัวอิน ไปสร้างเมืองอโยธยา ในลุ่มน้ำเจ้าพระยา
(งัว, งั่ว แปลว่า ลูกชายคนที่ห้า) ต่อมาผู้คนจากดินแดนโยนก เคลื่อนย้ายลงทางทิศใต้ ผ่านเมืองพะเยา เมืองแพร่ ลงทางแม่น้ำน่าน (มีในตำนานสิงหนวัติกุมาร)

เมื่อลงถึงเมืองอุตรดิตถ์ แล้วสร้างบ้านแปลงเมืองบริเวณลุ่มน้ำโพ (ไหลลงแม่น้ำน่าน) ทาง ต. ทุ่งยั้ง
มีพัฒนาการต่อไปเป็นประชากรรัฐสุโขทัยและรัฐอยุธยาในเวลาต่อมา แถน คือขุนแผน บริเวณภาคกลาง ลุ่มน้ำเจ้าพระยา เรียกแถนด้วยสำเนียงไทย ลุ่มน้ำเจ้าพระยาว่า ขุนแผน (หมายถึงพระพรหม มีในโองการแช่งน้ำ) เพราะยังไม่คุ้นชื่อเทวดาที่เรียกด้วยภาษาสันสกฤต จึงเอาคำลาวดั้งเดิมที่คุ้นเคยมาใช้เรียกแทน แถนหมายถึง อำนาจเหนือธรรมชาติ (คือผี) ซึ่งถือเป็นบรรพชนของผู้ไท (ลาวเก่า) และคนในตระกูลลาวทั้งหลาย บางทีเรียกผีฟ้า, เจ้าฟ้า เพราะเชื่อว่าสิงอยู่บนฟ้า เป็นเจ้าใหญ่ของท้องฟ้า แล้วเชื่ออีกว่าเป็นผู้ควบคุมน้ำที่มีบนฟ้า ซึ่งปล่อยให้ตกลงมาเป็นฝน จึงมีนิทานจุดบั้งไฟขอฝนบนฟ้าจากแถน

ร่องรอยเก่าๆ เหล่านี้ เป็นพยานแวดล้อมแน่นหนาว่าบรรพชนคนไทยสายหนึ่งเกี่ยวดองกับผู้ไท และเผ่าพันธุ์ต่างๆ ทางลุ่มน้ำโขงโยงถึงลุ่มน้ำแดง-ดำ ในเวียดนาม
จากคอลัมนิสต์ สุจิตต์ วงษ์เทศ : คนไทย กับ ผู้ไท

เผยแพร่เมื่อ วันที่: 15 ม.ค. 59 เวลา: 19:00 น.
…..

ณ ที่เมืองแถนมีเรื่องราวเป็นตำนานเล่าขานกันมาเนิ่นนานแล้ว นานมา

ณ หนองฮกหนองฮาย ตามตำนานน้ำเต้าปูงที่นาน้อยอ้อยหนู หรือเมืองแถนโบราณ จังหวัดเดียนเบียน ประเทศเวียดนาม มีตำนานเล่าขาน

……………

ตามตำนานน้ำเต้าปุง บอกบรรพชนคนผู้ไท คนลาว(ลาวเก่า) และบรรพชนคนไทย เกิดมาแต่น้ำเต้าปุงเป็นเทวดา และนางฟ้าที่ลอยมาแต่ฟ้า มาอยู่ยังโลกมนุษย์ และได้มาอาบน้ำที่หนองฮกหนองฮาย แห่งนี้ ผิวพรรณจึงได้ผ่องใส สติปัญญาจึงได้ดี ตามตำนานบอกว่า ต่อมาขุนบรมจากเมืองแถน(หนองแส) ได้มาปกครองเมืองนาน้อยอ้อยหนู และได้สร้างเมืองแถนแห่งใหม่ ณ ที่แห่งนี้ขึ้นมา

ขุนบรมได้บอกสอนกับลูกหลานว่า…

ลูกหลานทั้งหลาย หากสูเจ้าอยากให้ตัวสูและบ้านเมืองเจริญรุ่งเรืองไปข้างหน้า ก็อย่าได้ลืมความแถน “กินข้าวให้บอกให้หมาย กินแลงกินงายก็ให้บอกกับไท้แถน กินเนื้อให้ส่งขา กินปลาก็ให้ส่งฮอยแก่ไท้แถนนั้น เป็นการย้ำไท้ย้ำแถน ย้ำผีเฒ่า ย้ำผีเจ้ายืนกลาย”

คำสอนขุนบรม จากนิทานไท้แถน

คนผู้ไท คนพวน คนลาว คนไทยและลูกหลานขุนบรม มีความเชื่อว่า การมีสำนึกรู้คุณบรรพชนและการรำลึกถึงหรือได้ไปเยือนดินแดนแห่งบรรพชน​ นั้นนำมาซึ่งความปิติ-มีความสุขเปี่ยมล้น มีผลทำให้มีกำลังใจในการต่อสู้ชีวิต สร้างครอบครัว การทำงาน-ค้าขายให้กิจการเจริญรุ่งเรืองสืบไป….

หากไม่มีเรื่องราวที่เป็นเรื่องเล่า ตำนานและนิทานในอดีตกาลแห่งชนชาติตน ให้ได้เล่าขาน
คนเราและลูกหลานเราก็จะไม่มีความภาคภูมิใจในชาติพันธุ์และชนชาติของตน

ผมเชื่อเช่นนี้ครับ และผมยังเชื่อว่า ….

เมื่อใดที่เรายังสร้างประโยชน์ ให้กับตัวเอง และผู้อื่นได้ เราก็ยังมีคุณค่าในชีวิตอยู่เสมอ

การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเป็นการตอบสนองความต้องการของมนุษย์ ซึ่งสิ่งที่มนุษย์ต้องการจริงๆ ไม่ได้มีแค่ “ความสุข สนุกสนาน” เท่านั้น หากแต่มนุษย์เรายังต้องการแสวงหาคุณค่า ความหมาย ของชีวิต และความภาคภูมิใจในรากเหง้า ความเป็นมาของบรรพชนเราอีกด้วย

การเดินทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมยังมีส่วนช่วยให้มนุษย์ออกจากความทุกข์ ไปแสวงหาความหมาย คุณค่าของชีวิต และหาความสุขที่ลึกชึ้งยิ่งขึ้นได้ อีกด้วย